10. KAPŁAŃSTWO-

    "sakrament kontynuacji urzędu Chrystusa jako kapłana"?

Według nauki rzymskokatolickiej święcenia kapłańskie należą do tych trzech sakramentów, które wyciskają ,niezatarte znamię" na osobach, które je przyjmują, oraz upoważniają kapłana do kontynuowania na ziemi ,urzędu Chrystusa jako kapłana i pośrednika". Święcenia kapłańskie dzielą się na cztery niższe i trzy wyższe. Wszystkich udziela biskup. Sakrament ten zgodnie z prawem kościelnym może być przyjmowany tylko przez mężczyzn.
 

,Tylko apostołowie, a potem ci, na których ich następcy włożyli ręce, są upoważnieni do pełnienia urzędu kapłańskiego, mocą którego są dla ludzi zastępcami Chrystusa, jednocześnie reprezentując ich przed Bogiem. Kapłanami stają się nie przez dziedziczenie lub szczególne cechy swojego ludzkiego pochodzenia, nie przez przynależność do społeczności chrześcijan. Ta godność nie jest im przekazywana przez ludzi. Kapłan jest najpierw posłańcem boskiego Zbawiciela, a dopiero potem reprezentantem społeczności wiernych przed Bożym tronem. Pełni on swój urząd wśród wierzących w miejsce Chrystusa, gdyż Chrystus jest głową tego ciała, którego członkami są chrześcijanie. Dlatego udzielona mu moc nie może być porównana z żadną ludzką instytucją. Jest ona całkowicie nadprzyrodzona. Pochodzi ona od Boga.

Święta służba kapłańska jest Bożą instytucją i słuszne jest, aby w dokładnie uporządkowanej strukturze kościoła były różne klasy sług, aby ta służba mogła być pełniona godnie i ze czcią. Powinny one służyć instytucji kapłaństwa i być tak podzielone, aby ci, którzy noszą już tonsury kleryków przez niższe święcenia, dochodzili do wyższych. Bowiem Pismo Święte mówi nie tylko o kapłanach, ale także całkiem wyraźnie o diakonach i uczy, na co przede wszystkim należy zwracać uwagę przy ich wyświęcaniu.

Od samego początku używano w kościele nazw następujących rodzajów służb i odpowiadających im urzędów: subdiakoni, słudzy ołtarza, egzorcyści, lektorzy i odźwierni. Oczywiście obowiązywała tu pewna gradacja, na przykład: subdiakonat byt zaliczany przez ojców kościoła i sobory do święceń wyższych, często czytamy w pismach ojców kościoła także o innych niższych święceniach."

(Sobór w Trydencie, 1563)


Dalej kościół katolicki naucza, że kapłaństwo zostało ustanowione przez Pana i przekazane przez apostołów i ich następców, aby dokonywać przeistoczenia chleba i wina w jego ciało i krew, ofiarowywać je i rozdawać, jak również odpuszczać lub zatrzymywać grzechy.
 

,Ofiara i kapłaństwo są według Bożego nakazu z sobą powiązane, obu tych pojęć nie można oddzielić od drogi zbawienia zarówno w Starym, jak i w Nowym Przymierzu. Kościół katolicki, zgodnie z nakazem Pana, przyjął świętą Eucharystię jako widzialną ofiarę nowego Przymierza, musi być zatem również i widzialne, zewnętrzne kapłaństwo, gdyż służba kapłańska Starego Przymierza została zakończona i zniesiona.

Pismo Święte ukazuje i tradycja kościoła katolickiego zawsze uczyła, że kapłaństwo Nowego Przymierza zostało ustanowione przez naszego Pana i Zbawiciela, że apostołom i ich następcom w służbie kapłańskiej została dana moc przeistoczenia, ofiarowania i rozdawania jego ciała i krwi, jak również moc odpuszczenia lub zatrzymania grzechów."

(Sobór w Trydencie, 1563)


Zdaniem kościoła rzymskokatolickiego wyświęcenie kapłana polega na wymówieniu pewnych słów i wykonaniu zewnętrznych znaków. Święcenie kapłańskie wyjednuje łaskę u Boga.
 

,Według świadectwa Pisma i tradycji apostolskiej oraz zdania Ojców kościoła jest całkiem oczywiste, że przez święte wyświęcenie, przez słowa i zewnętrzne znaki zostaje udzielona łaska, zatem nikomu nie wolno w to wątpić, że wyświęcenie jest w prawdziwym i właściwym tego słowa znaczeniu jednym z siedmiu sakramentów Świętego kościoła; bowiem apostoł mówi: ,Przypominam ci, abyś rozniecił na nowo dar łaski Bożej, którego udzieliłem ci przez nałożenie rąk moich. Albowiem nie dal nam Bóg ducha bojaźni, lecz mocy i miłości i powściągliwości (2 Tym. 1,6-7)".
(Sobór w Trydencie, 1563)


Według nauki katolickiej osoba wyświęcana na kapłana otrzymuje Ducha Świętego oraz zostaje na niej wyciśnięte niezatarte znamię, które odtąd odróżnia definitywnie kapłana od ,laików" i jako zastępcę Chrystusa stawia go ponad ludem.

 
,Kto mówi, że przez wyświęcenie nie zostaje udzielony Duch Święty i dlatego nie mają sensu słowa biskupa: "Przyjmij Ducha Świętego", albo że nie wyciska ono niezatartego znamienia, albo że kto raz był kapłanem może znów być laikiem, niech będzie wyłączony".
(Sobór w Trydencie, 1563)
,Sądzimy, że należy przypomnieć co następuje: Kapłan dlatego występuje w sprawach ludu, ponieważ reprezentuje osobę naszego Pana Jezusa Chrystusa, który jest głową wszystkich członków i za nich się ofiaruje. Kapłan przystępuje do ołtarza jako sługa Chrystusa, będąc niższym od Chrystusa, ale wyższym niż lud. Lud bowiem żadną miarą nie może korzystać z praw kapłańskich, gdyż pod żadnym względem nie reprezentuje osoby boskiego Zbawiciela ani nie jest pośrednikiem między sobą a Bogiem."
(Pismo okólne papieża Piusa XII, 1947)


Podsumowanie

Kościół rzymskokatolicki naucza, że święcenie kapłańskie:

* jest prawdziwym sakramentem, który został ustanowiony przez Chrystusa,

* zostaje udzielone przez nałożenie rąk biskupa,

* przez święcenie jest udzielany Duch Święty i wyciska ono niezatarte znamię,

* na zawsze odróżnia kapłana od ,laików",

* daje kapłanowi moc potrzebną do przeistoczenia chleba w ciało i krew Chrystusa i upoważnia go do ofiarowania tego ciała i krwi oraz odpuszczania grzechów.

Słowa i czynności praktykowane przy udzielaniu święceń kapłańskich

Student teologii przygotowujący się do stanu kapłańskiego, jeśli posiada wystarczające ku temu predyspozycje, w pierwszym roku studiów przyjmuje tonsurę. W ten sposób zostaje wyjęty ze świata, przestaje być laikiem i staje się członkiem kleru.

l. Tonsura i ,święcenia niższe"

Tonsura polega na wygoleniu do skóry części głowy na wierzchu czaszki. ,Często - głównie u zakonników - cała druga połowa czaszki jest pozbawiana włosów, a zostaje tylko wąski pasek włosów, jakby wieniec. Można go zazwyczaj zobaczyć na obrazach świętych."(33)

Tonsura ma być symbolem tego, że kleryk wyrzeka się ziemskich marności i ducha tego świata. Niektórzy chcą w tym widzieć nawet symbol korony cierniowej i znak naśladowania Chrystusa.

Aby przyjąć tonsurę, młodzi mężczyźni stają przed biskupem, który po odmówieniu modlitwy ścina nożyczkami w formie krzyża pięć małych kosmyków włosów. Po dalszej modlitwie biskup odziewa każdego w komżę jako szatę ich nowego stanu i napomina, aby ,nigdy nie zapomnieli tego dnia, w którym stali się członkami hierarchii kościelnej i uzyskali przywileje stanu kleryków... "(34)

Potem, w pewnych odstępach czasu, następują ,cztery niższe święcenia", które obejmują urzędy: odźwiernego, lektora, egzorcysty i akolity.

2. ,Święcenia wyższe"

Dalej, po odpowiednim okresie próby, kleryk otrzymuje święcenia wyższe. W ramach ślubów subdiakonatu jest składany między innymi ślub dożywotniej czystości i po kilku towarzyszących uroczystych ceremoniach biskup prosi o obdarowanie kandydata ,siedmioma darami Ducha Świętego".

Następnym święceniem jest wyświęcenie ,do godności diakona", które daje prawo głoszenia kazań, a w nagłych przypadkach do udzielenia chrztu i komunii. Na zakończenie tej uroczystości diakoni otrzymują księgę ewangelii ze słowami: ,Przyjmij pełnomocnictwo w imieniu Pańskim, do zwiastowania ewangelii w kościele Bożym (35).

3. Wyświęcenie na kapłana

Wszystkie dotąd opisane święcenia są tylko przygotowaniem do wyświęcenia na kapłana, które obdarza go ,świętą mocą, której nikt nie posiada poza nim, przecudownymi przywilejami o tak wzniosłej istocie, że rozum ludzki nie jest w stanie ogarnąć całej ich pełni ani zmierzyć ich wielkości. Jego najważniejszą służbą jest składanie świętej ofiary mszy, w której sprowadza on Wszechmogącego z nieba na ziemię i dotyka Boga swoimi poświęconymi rękami. Mocą &quotwładzy błogosławieństw" jest upoważniony do ich przekazania na każdego człowieka i każdą rzecz. "(36)

Także i tego święcenia udziela biskup po dokładnym sprawdzeniu przydatności kandydata. Klerycy po dwóch podchodzą do biskupa, który wkłada na nich ręce, modląc się o udzielenie im wszystkich darów nieba.

Po kilku dalszych ceremoniach otrzymują ornaty, to jest ubiory przywdziewane do odprawiania mszy, a na ich rękach biskup kreśli ,świętym olejem znak krzyża", poświęcając je w ten sposób, ,aby mogły dotykać najświętszego ciała naszego Pana".

W końcu zostaje im wręczony kielich i hostia ze słowami:

,Przyjmij w imieniu Pańskim pełnomocnictwo do przynoszenia Bogu Świętej Ofiary i odprawiania mszy świętej za żywych i umarłych".(37)

Następnie kapłan otrzymuje jeszcze pełnomocnictwo odpuszczania grzechów oraz przyrzeka posłuszeństwo biskupowi i jego następcom.

Czego uczy Biblia?

l. Kto jest kapłanem według Nowego Testamentu?

W Starym Testamencie do służby kapłańskiej była powołana tylko pewna grupa osób. Tylko Aaronowi i jego synom wolno było pełnić służbę kapłańską, zatem aby być kapłanem, trzeba się było urodzić w rodzinie Aarona (2 Mojż. 28).

Także i w Nowym Testamencie człowiek staje się kapłanem przez urodzenie, przez przynależność do pewnej rodziny: przez nowe narodzenie (nawrócenie się) człowiek staje się dzieckiem Bożym i tym samym włączony jest do Bożej rodziny. Każdy - niezależnie do wieku i płci - kto wierzy w Pana Jezusa, przez wiarę staje się kapłanem Boga.

,Jemu, który miłuje nas i który wyzwolił nas z grzechów naszych przez krew swojo i uczynił nas rodem królewskim, kapłanami Boga i Ojca swojego..." (Ob). 1,5-6).

,Ale wy jesteście rodem wybranym, królewskim kapłaństwem..." (I Piotra 2,9).

Jest więc wielkim błędem, gdy kościół rzymskokatolicki naucza, że kapłanami mogą być tylko mężczyźni, wyświęceni do tej godności przez specjalne ceremonie.

2. W jaki sposób, według Nowego Testamentu, człowiek staje się kapłanem?

W Starym Testamencie męski potomek Aarona stawał się kapłanem przez poświęcenie, to jest namaszczenie i włożenie specjalnych szat kapłańskich. W Nowym Testamencie człowiek zostaje kapłanem przez powtórne narodzenie i w tym samym momencie, mówiąc obrazowo, zostaje ,odziany i namaszczony". Oblekliśmy się w ,nowego człowieka" (Ef. 4.24), sam Chrystus i jego sprawiedliwość jest ,naszą ozdobą i zaszczytną szatą".

Tak jak syn marnotrawny po swoim powrocie do ojca otrzymał ,najlepszą szatę", tak i my przy naszym nawróceniu się otrzymaliśmy ,szaty zbawienia" i ,płaszcz sprawiedliwości" (Iz. 61,10).

Również wtedy zostaliśmy ,namaszczeni i zapieczętowani" (2 Kor. 1,21-22).

,A wy macie namaszczenie od Świętego l wiecie wszystko" (I Jana 2,20).

A więc chrześcijanin staje się kapłanem nie dlatego, że wyświęcił go biskup, lecz przez nawrócenie się (nowe narodzenie).

3. Jakie zadania, według Nowego Testamentu, mają kapłani?

Wiemy już, że Piotr nazywa wierzących ,kapłaństwem świętym i królewskim".

Święci kapłani:

Jako święci kapłani (l Piotra 2,5) mamy coś przynosić Bogu:

,Duchowe ofiary przyjemne Bogu przez Jezusa Chrystusa". Chodzi więc o to, że służąc Bogu, ofiarujemy mu coś ku jego radości i uwielbieniu:

a) ofiary chwały

,Przez niego więc ustawicznie składajmy Bogu ofiarę pochwalną, to jest owoc warg, które wyznają jego imię" (Hebr. 13,15).

Ta ofiara jest nazwana ,owocem warg". Chwalić Boga, uwielbiać go jest z pewnością pierwszym zadaniem każdego chrześcijanina.

,Lecz nadchodzi godzina i teraz jest, kiedy prawdziwi czciciele będą oddawali Ojcu cześć w duchu i w prawdzie; bo i Ojciec takich szuka, którzy by mu tak cześć oddawali" (Jan 4,23).

b) ofiary materialne

,A nie zapominajcie dobroczynności i pomocy wzajemnej; takie bowiem ofiary podobają się Bogu" (Hebr. 13.16).

Chodzi tu o wspieranie biednych i potrzebujących pieniędzmi i innymi dobrami. Także te dary są nazwane ofiarami i są przyjemne Bogu (por. Fil. 4,18).

c) ofiary ciała

,Wzywam was tedy, bracia, przez miłosierdzie Boże, abyście składali ciała swoje jako ofiarę żywa, święta, miła Bogu, bo taka winna być duchowa służba wasza" (Rzym. 12,1).

Bóg będzie uwielbiony także przez to, że nasze ciała, nasze cale życie będziemy oddawać w jego służbę.

Królewscy kapłani:

Jako królewscy kapłani żyjąc w społeczności z Bogiem idziemy, mówiąc obrazowo, od oblicza Bożego do ludzi, aby powiedzieć im coś o Tym, którego uwielbiamy i któremu służymy. Mamy ,rozgłaszać cnoty tego, który nas powotał z ciemności do cudownej swojej światłości" (l Piotra 2,9). Ta służba (często mylnie nazywana służbą świadczoną Bogu), świadczona jest przede wszystkim ludziom i polega na zwiastowaniu Slowa Bożego.

Paweł także nazywał swoją działalność ewangelisty ,służbą kapłańską":

,Żebym by/ dla pogan sługa Chrystusa Jezusa sprawującym świętq stużbę zwiastowania ewangelii Bożej" (Rzym. 15,16).

W żadnym miejscu Nowego Testamentu nie znajdujemy blużnier-czej nauki, według której mielibyśmy jako kapłani ofiarować ,Ciało i krew Pańską".

4. Czy Nowy Testament rozróżnia między ,klerem" a ,laikami"?

Biblia nam mówi, że przed Bogiem wszyscy wierzący zajmują takie samo stanowisko. Wszyscy oni są dziećmi Bożymi, wszyscy są kapłanami. Nie istnieje więc żaden stan ,duchowny" w sensie oddzielonej grupy ludzi powstałej przez wyświęcenie, ordynację, szczególne błogosławieństwo lub inne obrzędy.

Wprawdzie są między wierzącymi ,duchowi" (Gal. 6,1) w przeciwieństwie do ,cielesnych" (l Kor. 3,1-3). ,Duchowi" chrześcijanie żyją, myślą i postępują według kierownictwa Ducha Świętego, podczas gdy ,cieleśni" chrześcijanie żyją według zasad starego człowieka i nie różnią się od ludzi tego świata. Zatem nie stajemy się ,duchowymi" przez jakiś akt sakralny, ale w jednej sytuacji możemy zareagować ,duchowo", a w następnej ,cieleśnie", w zależności od tego, czy kieruje nami Słowo Boże, czy nasze własne, ludzkie myślenie.

Piotr był cielesny, kiedy postąpił obłudnie (Gal. 2,11-14), tak samo Paweł, gdy odpowiadał arcykapłanowi Ananiaszowi (Dz. 23,3).

Co do naszego stanowiska przed Bogiem nie ma żadnych różnic, choć w naszym praktycznym życiu możemy być uważani za ,duchowych" albo ,cielesnych". Nauka głosząca że ,kapłan stoi wyżej niż lud" jest wprost przeciwna naukom Nowego Testamentu.

Być może w naukach i postępowaniu ,nikolaitów" (tych, którzy chcieli zawładnąć ludem) znajdują się pierwsze oznaki powstawania kleru w czasach wczesnochrześcijańskich (Obj. 2,6.15). Ale o nich czytamy że Pan Jezus ,nienawidzi ich uczynków" (Obj. 2,6).

5. Czy w czasie obchodzenia pamiątki wieczerzy Pańskiej do roznoszenia chleba i wina są upoważnione tylko osoby ordynowane lub w jakiś specjalny sposób poświęcone?

Przekazy zawarte w ewangeliach il Kor. 10-11 zgodnie wskazują na to, że chleb i wino przyjmujemy od Pana i dzielimy między siebie. ,Kielich błogosławieństwa, który błogosławimy (...) Chleb, który łamiemy (...)" (l Kor. 10,16).

Biblia nic nam nie mówi o tym, że mocą słów wypowiedzianych przez jakiegoś upoważnionego człowieka chleb i wino zostają przemienione lub ofiarowane. Pan Jezus raz na zawsze ofiarował się na Golgocie (Hebr. 10,12.14.18).

Chleb i wino dzielimy między sobą dla przypomnienia i na pamiątkę naszego Pana. Do tego nie są potrzebni ,kapłani", księża ani klerycy.

I tak przez swoją naukę kościół rzymskokatolicki zaprzecza istnieniu bezpośredniej społeczności między nami a Bogiem, naszym Ojcem i przez ustanowienie urzędu kapłana próbuje utrzymać swych wiernych w zależności od człowieka, w poddaństwie i duchowej niedojrzałości. Z drugiej strony głosząc swoje błędne nauki przydaje klerowi autorytetu i mocy, jakie przysługują jedynie Bogu.

Następny Rozdział